Μια νέα σελίδα στην πολιτική προστασία και τη θωράκιση της Ελλάδας απέναντι στις φυσικές καταστροφές ανοίγει και επίσημα από το διάστημα. Λιγότερο από έναν μήνα μετά την επιτυχή εκτόξευσή τους τον περασμένο Μάιο, οι δορυφόροι του πρωτοποριακού συστήματος Hellenic Fire System πέτυχαν το λεγόμενο «πρώτο φως» (first light), καταγράφοντας και αποστέλλοντας την πρώτη τους θερμική εικόνα υψηλής ευκρίνειας πάνω από την ελληνική επικράτεια.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα τεχνολογικό και επιχειρησιακό ορόσημο, καθώς επιβεβαιώνει την πλήρη λειτουργική ετοιμότητα των θερμικών αισθητήρων του συστήματος, το οποίο αναπτύχθηκε για λογαριασμό της ελληνικής κυβέρνησης από τη διεθνή πρωτοπόρο εταιρεία thermal intelligence, OroraTech, με την τεχνική υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Η πρώτη εικόνα και η γεωγραφική της εμβέλεια

Η ιστορική πρώτη λήψη, η οποία πραγματοποιήθηκε έπειτα από δύο εβδομάδες εξονυχιστικών βαθμονομήσεων των οργάνων, αποτυπώνει με απόλυτη ευκρίνεια το θερμικό αποτύπωμα της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας. Παράλληλα, καταγράφει τις θερμικές υπογραφές των νησιών του Αιγαίου —μεταξύ των οποίων η Άνδρος, η Τήνος, η Σκύρος, η Χίος, η Κέα και η Κύθνος— καθώς και τα εντυπωσιακά θερμικά μοτίβα που δημιουργούν τα θαλάσσια ρεύματα στο Αρχιπέλαγος.

Η επιτυχία αυτή αποδεικνύει την ικανότητα των αισθητήρων να διακρίνουν με εξαιρετική ακρίβεια τις θερμοκρασιακές διαφορές τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, γεγονός που καθιστά το σύστημα πολύτιμο εργαλείο όχι μόνο για την άμεση κατάσβεση πυρκαγιών, αλλά και για τη γενικότερη κλιματική και περιβαλλοντική έρευνα στη Μεσόγειο.

Η τεχνολογία πίσω από την ασπίδα προστασίας

Το Hellenic Fire System αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς είναι το πρώτο εθνικό δορυφορικό σύστημα στον κόσμο που είναι αποκλειστικά αφιερωμένο στην ανίχνευση και παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.

Το σύστημα βασίζεται σε μια συστοιχία τεσσάρων μικροδορυφόρων τύπου CubeSat κατηγορίας 8U. Κάθε δορυφόρος είναι εξοπλισμένος με:

  • Αναπτυσσόμενο ηλιακό συλλέκτη διαστάσεων $42 \times 22\text{ cm}$ για την ενεργειακή του αυτονομία.
  • Δύο εξελιγμένες κάμερες υπερύθρων που λειτουργούν στα φάσματα μέσου (MWIR) και μακρού (LWIR) υπέρυθρου κύματος.

Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στους δορυφόρους να εντοπίζουν εστίες φωτιάς με ελάχιστες διαστάσεις, ακόμη και της τάξεως των $4 \times 4$ μέτρων, σε πραγματικό χρόνο και με εξαιρετικά χαμηλή χρονική υστέρηση (latency) που μετριέται σε λεπτά της ώρας.

Όταν το σύστημα τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, οι δορυφόροι θα σαρώνουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας δύο φορές την ημέρα. Οι πληροφορίες θα μεταδίδονται απευθείας στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος και της Πολιτικής Προστασίας, επιτρέποντας την άμεση επέμβαση των επίγειων και εναέριων δυνάμεων προτού μια πυρκαγιά λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Χρηματοδότηση και Εθνικός Σχεδιασμός

Το έργο αποτελεί μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικρών Δορυφόρων και υλοποιείται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η χρηματοδότησή του, ύψους εκατομμυρίων ευρώ, προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη συγχρηματοδότηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (NextGenerationEU).

Σε δήλωσή του, ο CEO της OroraTech, Martin Langer, υπογράμμισε:

«Η επίτευξη του "πρώτου φωτός" σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα αποδεικνύει την ωριμότητα της τεχνολογίας μας. Η Ελλάδα πρωτοπορεί παγκοσμίως, δημιουργώντας ένα πρότυπο για το πώς οι χώρες μπορούν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία του διαστήματος για να προστατεύσουν τους πολίτες, τα οικοσυστήματα και την οικονομία τους από την κλιματική κρίση».

Με την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου τους επόμενους μήνες, η Ελλάδα θα διαθέτει μια πρωτοποριακή διαστημική ασπίδα, έτοιμη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των θερμότερων καλοκαιριών που καταγράφονται πλέον στην ευρωπαϊκή ήπειρο.