Η Κορινθία έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση. Αν και το 1821 (το πρώτο έτος) δεν έγιναν οι πιο γνωστές μεγάλες μάχες στην περιοχή, η Κορινθία έγινε το επίκεντρο του πολέμου αμέσως μετά, το 1822, όταν ήρθε ο μεγάλος τουρκικός στρατός του Δράμαλη.
Ας δούμε τι ακριβώς έγινε, με απλά λόγια και ξεκάθαρα, χωρισμένα ανά χρονιά:
Τον πρώτο καιρό της Επανάστασης στην Κορινθία δεν είχαμε μεγάλες μάχες ανοιχτού πεδίου, αλλά κυρίως πολιορκίες και μετακινήσεις στρατού:
- Η Πολιορκία του Ακροκορίνθου (Απρίλιος 1821): Οι Έλληνες περικύκλωσαν το κάστρο της Κορίνθου για να το πάρουν από τους Τούρκους που είχαν κλειστεί μέσα.
- Το πέρασμα του τουρκικού στρατού (Απρίλιος 1821): Ένας μεγάλος τουρκικός στρατός πέρασε μέσα από την Κορινθία καίγοντας χωριά (όπως στην περιοχή της Βόχας) για να πάει να βοηθήσει τους Τούρκους στην Τρίπολη. Οι Έλληνες της περιοχής δεν κατάφεραν να τον σταματήσουν τότε, και η πολιορκία του κάστρου λύθηκε προσωρινά.
Το 1822 (Οι μεγάλες και ιστορικές μάχες)
Εδώ έγιναν οι συγκρούσεις που έμειναν στην ιστορία και έσωσαν την Επανάσταση στην Πελοπόννησο:
- Η Μάχη στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822): Η πιο διάσημη μάχη της περιοχής (στα σύνορα Κορινθίας και Αργολίδας). Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης παγίδευσε τον τεράστιο στρατό του Δράμαλη στα στενά περάσματα και τον διέλυσε.
- Η Μάχη στο Αγιονόρι (Ιούλιος 1822): Δύο μέρες μετά τα Δερβενάκια, ο Νικηταράς και άλλοι οπλαρχηγοί έδωσαν ένα ακόμα μεγάλο χτύπημα στους Τούρκους που προσπαθούσαν να ξεφύγουν.
- Η Μάχη του Κιάτου (Αύγουστος 1822): Άλλη μία νίκη των Ελλήνων εναντίον των στρατιωτών του Δράμαλη που είχαν απομείνει στην περιοχή.
- Η Μάχη της Περαχώρας (Σεπτέμβριος 1822): Σημαντική σύγκρουση στην περιοχή του Λουτρακίου.
Η Πολιορκία και η Πτώση του Ακροκορίνθου
Ο Ακροκόρινθος είναι ένας τεράστιος, απότομος βράχος με ένα πανίσχυρο κάστρο στην κορυφή. Εκείνη την εποχή, όποιος είχε αυτό το κάστρο, έλεγχε όλη την Πελοπόννησο.
- Το πρόβλημα των Ελλήνων: Στο ξεκίνημα της Επανάστασης, οι Έλληνες δεν είχαν βαριά κανόνια για να γκρεμίσουν τα τείχη.
- Η λύση: Αποφάσισαν να αποκλείσουν το κάστρο, ώστε να μην μπορούν οι Τούρκοι να βγουν έξω για να βρουν φαγητό και νερό.
- Η παράδοση (Ιανουάριος 1822): Μετά από μήνες πείνας, οι Τούρκοι συμφώνησαν να παραδώσουν το κάστρο. Αυτό ήταν τεράστια επιτυχία, γιατί οι Έλληνες βρήκαν μέσα πολλά όπλα, μπαρούτι και κανόνια που τους έλειπαν.
Το Σχέδιο στα Δερβενάκια (Ιούλιος 1822)
Ο Τούρκος στρατηγός Δράμαλης είχε έρθει στην Πελοπόννησο με έναν τεράστιο στρατό (περίπου 30.000 άνδρες). Όταν όμως έφτασε στο Άργος, ξέμεινε από τρόφιμα και αποφάσισε να γυρίσει πίσω στην Κόρινθο για να σωθεί.
- Η παγίδα του Κολοκοτρώνη: Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης κατάλαβε από πού θα περνούσαν οι Τούρκοι. Αντί να τους πολεμήσει στον κάμπο, έστειλε τους Έλληνες στρατιώτες να κρυφτούν ψηλά στα βουνά, στα στενά περάσματα (τα λεγόμενα "δερβενάκια").
- Τι έγινε στη μάχη: Όταν ο εχθρικός στρατός μπήκε μέσα στα στενά, οι Έλληνες άρχισαν να πυροβολούν από ψηλά. Οι Τούρκοι εγκλωβίστηκαν, πανικοβλήθηκαν και έχασαν χιλιάδες άνδρες.
- Ο Νικηταράς: Σε αυτή τη μάχη έλαμψε ο οπλαρχηγός Νικηταράς. Πολέμησε τόσο πολύ και με τέτοιο πάθος, που η ιστορία λέει πως το σπαθί του κόλλησε στο χέρι του και δεν μπορούσε να το αφήσει μετά τη μάχη.
Το Τελειωτικό Χτύπημα στο Αγιονόρι
Δύο μέρες μετά τα Δερβενάκια, όσοι στρατιώτες του Δράμαλη είχαν γλιτώσει προσπάθησαν να ξεφύγουν προς την Κόρινθο από ένα άλλο, πιο δύσβατο μονοπάτι κοντά στο χωριό Αγιονόρι.
- Η νέα ενέδρα: Ο Νικηταράς, ο Παπαφλέσσας και ο Δημήτριος Υψηλάντης τους περίμεναν κι εκεί.
- Το αποτέλεσμα: Οι Τούρκοι έπαθαν ξανά μεγάλη ζημιά. Μετά από αυτές τις δύο μάχες, ο στρατός του Δράμαλη ουσιαστικά διαλύθηκε. Ο ίδιος κλείστηκε απελπισμένος στην Κόρινθο και πέθανε εκεί λίγους μήνες μετά.
Ας δούμε τι ακριβώς συνέβη:
Μετά τη συντριβή στα Δερβενάκια τον Ιούλιο του 1822, ο Τούρκος στρατηγός Δράμαλης και ο στρατός του είχαν παγιδευτεί μέσα στην Κόρινθο. Η κατάστασή τους ήταν τραγική: δεν είχαν καθόλου φαγητό, οι αρρώστιες τους θέριζαν και το ηθικό τους ήταν διαλυμένο.
Για να σωθούν, οι Τούρκοι έπρεπε οπωσδήποτε:
- Να βρουν τρόφιμα και προμήθειες.
- Να ανοίξουν έναν δρόμο διαφυγής και επικοινωνίας με τη Στερεά Ελλάδα (τη Ρούμελη), ώστε να τους έρθουν ενισχύσεις.
Οι Τούρκοι αποφάσισαν να κάνουν μια έξυπνη κίνηση. Επειδή οι Έλληνες είχαν κλείσει τους δρόμους από τη στεριά, πήραν πλοία από την Κόρινθο και έκαναν απόβαση από τη θάλασσα στις ακτές της Περαχώρας (κοντά στο Λουτράκι).
Στόχος τους ήταν να ανέβουν στα Γεράνεια Όρη, να πάρουν τον έλεγχο στα ορεινά περάσματα (τα λεγόμενα Μεγάλα Δερβένια) και να ανοίξουν τον δρόμο προς τα Μέγαρα και τη Στερεά Ελλάδα. Χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες βγήκαν στην ξηρά, ενώ τα κανόνια των πλοίων τους τούς κάλυπταν.
Οι Έλληνες δεν αιφνιδιάστηκαν. Οι ντόπιοι Περαχωρίτες έπιασαν αμέσως θέσεις και ταυτόχρονα έτρεξαν να τους βοηθήσουν μερικοί από τους σπουδαιότερους οπλαρχηγούς της Επανάστασης:
- Ο Νικηταράς
- Ο Δημήτριος Υψηλάντης
- Ο Παπαφλέσσας
- Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος
Οι μάχες κράτησαν δύο μέρες και ήταν πολύ σκληρές. Οι Έλληνες ταμπουρώθηκαν στα βράχια, στις πλαγιές και στις σπηλιές της περιοχής, χρησιμοποιώντας το δύσβατο έδαφος υπέρ τους, και απέκρουσαν όλες τις επιθέσεις.
Οι Τούρκοι απέτυχαν ολοκληρωτικά. Χτυπημένοι από παντού, αναγκάστηκαν να ξαναμπούν στα πλοία τους και να επιστρέψουν άπρακτοι στην Κόρινθο.
💡 Γιατί ήταν τόσο σημαντική αυτή η μάχη; Αν οι Τούρκοι κέρδιζαν στην Περαχώρα, θα άνοιγαν τον δρόμο για να φέρουν νέο στρατό και φαγητό στην Πελοπόννησο. Η νίκη των Ελλήνων στην Περαχώρα «κλείδωσε» οριστικά τον Δράμαλη μέσα στην Κόρινθο χωρίς ελπίδα σωτηρίας, οδηγώντας τον στρατό του στην τελική καταστροφή.
Αναρτήσεις
