Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων στις 21 Φεβρουαρίου 1913 δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική νίκη· ήταν η στιγμή που η «Πρωτεύουσα του Διαφωτισμού» και των γραμμάτων ενώθηκε επιτέλους με τον εθνικό κορμό, σφραγίζοντας την επιτυχία των Βαλκανικών Πολέμων.

Ακολουθεί ένα άρθρο που εξιστορεί το χρονικό αυτής της εμβληματικής επανάκτησης.

Το Έπος του Μπιζανίου: Η Απελευθέρωση των Ιωαννίνων (1913)

Μετά από σχεδόν 483 χρόνια οθωμανικής κυριαρχίας, η σημαία με τον γαλάζιο σταυρό υψώθηκε στο Κάστρο των Ιωαννίνων. Η πόλη που τραγουδήθηκε όσο λίγες για τον πλούτο και την παιδεία της, άνοιγε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της.

Το Απόρθητο Οχυρό

Η επιχείρηση για την κατάληψη των Ιωαννίνων θεωρούνταν από πολλούς ξένους στρατιωτικούς παρατηρητές ως «αδύνατη». Οι Τούρκοι, υπό την καθοδήγηση Γερμανών συμβούλων (με επικεφαλής τον Κόλμαρ φον ντερ Γκολτς), είχαν μετατρέψει το Μπιζάνι σε ένα σύγχρονο φρούριο.

  • Πολυβολεία και Πυροβολεία: Στρατηγικά τοποθετημένα στα γύρω υψώματα.
  • Φυσική Οχύρωση: Η γεωγραφία της περιοχής επέτρεπε στους αμυνόμενους να ελέγχουν κάθε πέρασμα.
  • Ηγεσία: Ο Εσσάτ Πασάς, διοικητής των Ιωαννίνων, διέθετε έναν καλά οργανωμένο στρατό που άντεχε την πολιορκία για μήνες.

Η Στρατηγική του Διαδόχου Κωνσταντίνου

Μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης, το βάρος του πολέμου έπεσε στην Ήπειρο. Ο Διάδοχος (και μετέπειτα Βασιλιάς) Κωνσταντίνος ανέλαβε την αρχιστρατηγία, μεταφέροντας ενισχύσεις από το μακεδονικό μέτωπο.

Η αποφασιστική επίθεση ξεκίνησε στις 19 Φεβρουαρίου 1913. Το σχέδιο περιελάμβανε:

  1. Παραπλάνηση: Έντονος βομβαρδισμός στο ανατολικό τμήμα των οχυρών για να απασχοληθούν οι τουρκικές δυνάμεις.
  2. Κύρια Επίθεση: Ακάθεκτη προέλαση των ελληνικών τμημάτων από τα δυτικά, μέσα από δύσβατα μονοπάτια, παρακάμπτοντας τα βαρέα πυροβολεία του Μπιζανίου.

Η Παράδοση και η Λύτρωση

Η ταχύτητα της ελληνικής προέλασης εξέπληξε την τουρκική διοίκηση. Το βράδυ της 20ης Φεβρουαρίου, οι Έλληνες είχαν ήδη φτάσει στις παρυφές της πόλης, αποκόπτοντας την οδό υποχώρησης των Τούρκων.

«Παραδίδω την πόλη και το φρούριο των Ιωαννίνων εις τον Ελληνικόν Στρατόν.» — Το πνεύμα της επιστολής του Εσσάτ Πασά προς τον Κωνσταντίνο.

Τα ξημερώματα της 21ης Φεβρουαρίου, οι αντιπρόσωποι του Εσσάτ Πασά υπέγραψαν το πρωτόκολλο παράδοσης. Ο ελληνικός στρατός εισήλθε στην πόλη εν μέσω παραληρήματος ενθουσιασμού από τους κατοίκους, οι οποίοι έβγαιναν στους δρόμους με δάκρυα στα μάτια, προσφέροντας στους στρατιώτες ό,τι είχαν.

Η Σημασία της Νίκης

  • Γεωπολιτική: Η Ελλάδα εξασφάλισε τον έλεγχο της Ηπείρου και ισχυροποίησε τη θέση της στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
  • Ηθική: Η πτώση του Μπιζανίου απέδειξε την επιχειρησιακή αρτιότητα του Ελληνικού Στρατού.
  • Πολιτισμική: Τα Γιάννενα, η πόλη των αργυροχόων και των ευεργετών, επέστρεψαν στην αγκαλιά του Ελληνισμού.